Υποτροπιάζουσες βρογχιολίτιδες/ βρογχίτιδες
Οι υποτροπιάζουσες βρογχίτιδες και βρογχιολίτιδες είναι επαναλαμβανόμενα επεισόδια φλεγμονής των μικρών αεραγωγών που προκαλούν βήχα, συριγμό και δυσκολία στην αναπνοή.
Συμβαίνουν κυρίως σε βρέφη και μικρά παιδιά μετά από ιογενείς λοιμώξεις και συνήθως δεν υποκρύπτουν κάποιο παθολογικό υπόστρωμα. Η έγκαιρη εκτίμηση και η σωστή διαχείριση μειώνουν την ένταση των επεισοδίων και προστατεύουν την αναπνευστική ανάπτυξη του παιδιού.
Συμπτώματα:
Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα που εμφανίζονται κατά τις υποτροπές είναι:
- επίμονος βήχας, συχνά χειρότερος τη νύχτα
- συριγμός / "σφύριγμα" κατά την εκπνοή
- ταχύπνοια ή δυσκολία στην αναπνοή
- δυσκολία στη σίτιση και κόπωση (στα βρέφη)
- διαταραχές στον ύπνο
- μειωμένη αθλητική δραστηριότητα/αντοχή
- τα επεισόδια συχνά ξεκινούν μετά από ένα κρυολόγημα και μπορεί να επαναλαμβάνονται μέσα στον ίδιο χειμώνα.
Γιατί υποτροπιάζουν τα επεισόδια αυτά:
Τα συμπτώματα είναι συνήθως αποτέλεσμα της στένωσης αεραγωγών των παιδιών, συνέπεια της φλεγμονής και του οιδήματος του βλεννογόνου του αναπνευστικού συστήματος, της μικρής διαμέτρου των αεραγωγών, της παρουσίας βλέννης και της σύσπασης των βρόγχων.
Συνηθισμένοι παράγοντες που προδιαθέτουν σε υποτροπές:
- επαναλαμβανόμενες ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού
- ευαισθησία των μικρών αεραγωγών στα βρέφη
- ιστορικό προωρότητας ή νεογνικών αναπνευστικών προβλημάτων
- έκθεση σε παθητικό κάπνισμα ή ερεθιστικούς ρύπους
- αλλεργική προδιάθεση ή οικογενειακό ιστορικό άσθματος
- στενός συγχρωτισμός στο σχολικό περιβάλλον.
Η αξιολόγηση των παραγόντων αυτών βοηθά στο εξατομικευμένο πλάνο πρόληψης και θεραπείας. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι μπορεί να συνυπάρχουν υποκείμενες παθολογίες, π.χ. άσθμα, για τις οποίες η κατάλληλη θεραπεία βοηθά στη σημαντική μείωση της συχνότητας και βαρύτητα των επεισοδίων βρογχιολίτιδας/βρογχίτιδας.
Διάγνωση:
Η διάγνωση θα βασιστεί σε:
- λεπτομερές ατομικό και οικογενειακό ιστορικό (συχνότητα, βαρύτητα, διάρκεια επεισοδίων, ελεύθερα συμπτωμάτων διαστήματα, εκλυτικοί παράγοντες κτλ)
- κλινική εξέταση και ακρόαση πνευμόνων
- λειτουργικές δοκιμασίες πνευμόνων σε μεγαλύτερα παιδιά πχ σπιρομετρία
- επιλεκτικές εργαστηριακές ή απεικονιστικές εξετάσεις όταν χρειάζεται
Η διάγνωση στοχεύει στο να αποκλείσει άλλες αιτίες (π.χ. ανατομικά προβλήματα αεραγωγών, υποκείμενο νόσημα κτλ).
Θεραπεία:
Η θεραπεία περιλαμβάνει σε:
- ήπια συμπτωματολογία: υποστηρικτική αγωγή
- οξεία αντιμετώπιση: εισπνεόμενα/ νεφελοποιημένα βρογχοδιασταλτικά/ κορτικοστεροειδή για ανακούφιση του συριγμού και της δύσπνοιας
- προφύλαξη: εμβολιασμοί (όπου ενδείκνυται), αποφυγή καπνίσματος στο σπίτι, έλεγχος έκθεσης σε αλλεργιογόνα
- μακροχρόνια διαχείριση: εισπνεόμενα αντιφλεγμονώδη σε επιλεγμένες περιπτώσεις όταν κρίνεται απαραίτητο από ειδικό
- Εκπαίδευση γονέα/ ασθενούς: σωστή τεχνική χρήσης εισπνεόμενων συσκευών (spacer, μάσκα), έγκαιρη αναγνώριση επιδείνωσης και σχέδιο δράσης για κρίση.
Πότε χρειάζεται εκτίμηση από παιδοπνευμονολόγο:
Κλείστε ραντεβού με παιδοπνευμονολόγο εάν:
- τα επεισόδια επαναλαμβάνονται >3–4 φορές σε μία περίοδο
- το παιδί χρειάζεται επανειλημμένα φάρμακα ή νοσηλείες
- ο βήχας/συριγμός δεν εξαφανίζεται μεταξύ των λοιμώξεων
Εξειδικευμένος έλεγχος μπορεί να αποκαλύψει υποκείμενους παράγοντες και να προτείνει πρόγραμμα παρακολούθησης.
