Βρογχικό Άσθμα
Το άσθμα στα παιδιά είναι μια χρόνια φλεγμονώδης νόσος των αεραγωγών που εκδηλώνεται με επαναλαμβανόμενα επεισόδια βήχα, δύσπνοιας και συριγμού («σφύριγμα»). Πρόκειται για μια από τις πιο συχνές χρόνιες παθήσεις της παιδικής ηλικίας, ενδεικτικά στο 10% του ελληνικού παιδιατρικού και εφηβικού πληθυσμού. Η έγκαιρη διάγνωση και η εξατομικευμένη παρακολούθηση από παιδοπνευμονολόγο επιτρέπουν στα περισσότερα παιδιά να ζήσουν πλήρως φυσιολογικά — σχολείο, παιχνίδι και αθλητισμό — χωρίς περιορισμούς.
Τι συμβαίνει στους αεραγωγούς:
Στο άσθμα οι αεραγωγοί είναι υπερευαίσθητοι και φλεγμαίνουν εύκολα. Όταν ενεργοποιούνται, παρατηρούνται:
- οίδημα του βλεννογόνου
- αυξημένη παραγωγή βλέννας
- απόφραξη των βρόγχων.
Αυτές οι αλλαγές περιορίζουν/ δυσκολεύουν την αναπνοή και οδηγούν σε παροξυσμούς, ειδικά μετά από ιώσεις, άσκηση, έκθεση σε αλλεργιογόνα ή αλλαγές καιρού ή επιπέδων υγρασίας.
Συμπτώματα:
Τα πιο συχνά συμπτώματα που εμφανίζονται στο άσθμα είναι:
- Επαναλαμβανόμενος/ επίμονος βήχας ή νυχτερινός βήχας
- Συριγμός (ηχηρό «σφύριγμα»)
- Δύσπνοια, λαχάνιασμα ή αίσθημα σφυξίματος/βάρους/ πόνου στο στήθος
- Μειωμένη αντοχή στο παιχνίδι / άσκηση
- Σε μερικά παιδιά ο βήχας είναι το μοναδικό σύμπτωμα.
Εκλυτικοί παράγοντες:
Παράγοντες που μπορούν να προκαλούν έξαρση ή εμφάνιση άσθματος είναι:
- Ιογενείς λοιμώξεις
- Γύρη
- Σκόνη
- Υγρασία
- Ζώα
- Δέντρα, φυτά
- Καπνός τσιγάρου, vaping
- Aτμοσφαιρική ρύπανση
Διάγνωση:
Για μια εύστοχη διάγνωση απαιτείται εξατομικευμένη προσέγγιση και να ληφθούν υπόψιν
- Ατομικό και οικογενειακό ιστορικό (συνήθως θετικό για αλλεργίες, όπως ατοπική δερματίτιδα, αλλεργική ρινίτιδα/ επιπεφυκίτιδα, άσθμα)
- Σπιρομέτρηση (για παιδιά άνω των 4 ετών)
- Αλλεργιολογικός έλεγχος
- Ίσως επιπρόσθετος αιματολογικός και απεικονιστικός έλεγχος.
Θεραπεία και διαχείριση:
Η αντιμετώπιση είναι εξατομικευμένη, με στόχο τη μείωση της φλεγμονής και περιλαμβάνει:
- εισπνεόμενα ή νεφελοποιημένα βρογχοδιασταλτικά για άμεση ανακούφιση (relieverς) και κορτικοστεροειδή φάρμακα για έλεγχο της νόσου (controllers)
- σχέδιο άμεσης δράσης για παροξυσμούς
- αναγνώριση και αποφυγή εκλυτικών παραγόντων (π.χ. ακάρεα, γύρη, καπνός, υγρασία, λοιμώξεις)
- εκπαίδευση παιδιού & γονέων για σωστή χρήση εισπνεομένων συσκευών
- τακτική παρακολούθηση από παιδοπνευμονολόγο σε συνεργασία με τον παιδίατρο.
Πότε χρειάζεται εκτίμηση από παιδοπνευμονολόγο:
Επικοινωνήστε με παιδοπνευμονολόγο εάν το παιδί παρουσιάζει συχνό βήχα, συριγμό, λαχάνιασμα ή μειωμένη αντοχή — ειδικά όταν τα συμπτώματα επηρεάζουν τον ύπνο ή τη δραστηριότητα.
Η εξειδικευμένη αξιολόγηση και ένα εξατομικευμένο θεραπευτικό πλάνο βελτιώνουν σημαντικά την ποιότητα ζωής, καθώς εάν το άσθμα παραμείνει αθεράπευτο μπορεί να δυσχεράνει πολύ την καθημερινότητα του ασθενούς και της οικογένειάς του. Τέλος είναι σημαντική η εκπαίδευση του ασθενούς και της οικογένειας από ειδικό.
