Αποφρακτική Υπνική Άπνοια
Η αποφρακτική υπνική άπνοια στα παιδιά προκαλεί διακοπές στην αναπνοή κατά τον ύπνο (άπνοιες), μαζί με άλλα συμπτώματα, με άμεσες ή μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στη συμπεριφορά, τον ύπνο και την ανάπτυξη. Η πρώιμη αναγνώριση, σωστή διάγνωση και εξατομικευμένη θεραπεία μειώνουν τις μακροχρόνιες επιπλοκές και βελτιώνουν την ποιότητα ζωής και ύπνου του παιδιού και της οικογένειας.
Συμπτώματα:
Τα κυριότερα συμπτώματα της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας στα παιδιά και τους εφήβους είναι:
- διαρκές, έντονο ροχαλητό (σχεδόν κάθε βράδυ)
- άπνοιες, δηλαδή παύσεις στην αναπνοή στον ύπνο
- αναπνοή από το στόμα, νυχτερινή εφίδρωση και ενούρηση, ανήσυχος ύπνος
- ημερήσια συμπτώματα: υπνηλία/κόπωση, προβλήματα συγκέντρωσης και μνήμης στο σχολείο, υπερκινητικότητα ή αλλαγές στη συμπεριφορά.
Παιδιά που χρήζουν άμεσης εκτίμησης /εξετάσεων είναι:
- παιδιά με έντονη υπερτροφία αμυγδαλών/αδενοειδών εκβλαστήσεων (κρεατάκια)
- παιδιά με διαταραγμένο ιστορικό ύπνου και προβλήματα στην καθημερινότητα με την μάθηση και τη σχολική επίδοση
- παχύσαρκα παιδιά ή παιδιά με νευρομυικά/κρανιοπροσωπικά σύνδρομα
- σημεία καρδιοαναπνευστικής επιβάρυνσης (κυάνωση, καθυστέρηση ανάπτυξης).
Διάγνωση:
Εάν παρατηρήσετε κάποια από τα παραπάνω σε επίμονη βάση για πάνω από μερικές εβδομάδες, συνιστάται αξιολόγηση από παιδοπνευμονολόγο που ειδικεύεται στον ύπνο.
Η διάγνωση στηρίζεται στα παρακάτω:
- ιστορικό & κλινική εξέταση. Ειδική προσοχή σε νυχτερινά επεισόδια και σχολική συμπεριφορά.
- αξιολόγηση από ωτορινολαρυγγολόγο για μέγεθος αμυγδαλών και αδενοειδών εκβλαστήσεων.
- Η Νυχτερινή Πολυυπνογραφία (μελέτη ύπνου) είναι το διαγνωστικό "gold standard" εργαλείο, και ενδείκνυται όταν υπάρχει ασαφές ιστορικό, ύποπτη σοβαρότητα, ή πριν από σημαντικές αποφάσεις θεραπείας σε υψηλού κινδύνου ασθενείς, όπως χειρουργείο. Πραγματοποιείται σε ειδικό διαμορφωμένο Εργαστήριο Διαταραχών Ύπνου.
- Νυχτερινή παλμική οξυμετρία (+/- καπνομετρία) μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν, ειδικά σε περιπτώσεις προώρων βρεφών με ανάγκες σε οξυγόνο.
Θεραπεία:
Η θεραπευτική προσέγγιση μεταβάλλεται ανάλογα τη σοβαρότητα της απόφραξης, την ηλικία του παιδιού, τη δυνατότητα προσβασιμότητας σε ειδικό Εργαστήριο Διαταραχών Ύπνου. Η θεραπεία περιλαμβάνει:
- αδενοτομή / αμυγδαλεκτομή: πρώτη γραμμή σε παιδιά με κλινικά σημαντική υπερτροφία αμυγδαλών/αδενοειδών εκβλαστήσεων συχνά οδηγεί σε άμεση βελτίωση συμπτωμάτων και ποιότητας ύπνου. Η απόφαση βασίζεται στην κλινική εικόνα και στα αποτελέσματα της μελέτης ύπνου
- απώλεια βάρους
- θεραπεία αλλεργικής ρινίτιδας
- μη επεμβατικός αερισμός (CPAP/Bipap): επιλογή για παιδιά που δεν είναι κατάλληλα για χειρουργείο, ή με επίμονη μέτρια–σοβαρή αποφρακτική άπνοια μετά τη χειρουργική παρέμβαση, ή σε παιδιά με γενετικά σύνδρομα ή νευρομυικά/ κρανιοπροσωπικά νοσήματα που έχουν αντίστοιχες διαταραχές στον ύπνο τους.
- Μετά την επέμβαση: συστηματική επανεκτίμηση, καθώς σε ορισμένες ομάδες (π.χ. παχύσαρκοι, νευρομυικά σύνδρομα) μπορεί να παραμείνει ή να επανεμφανιστεί η αποφρακτική υπνική άπνοια και να χρειαστούν πρόσθετες θεραπείες.
